چکاوک

رهیافتی به فرهنگ وادب وهنر ایران زمین

تاریخ ادبیات1بخش4

خود آزمايي ها بزوهش ها و خلاصه ي درس هاي تاريخ ادبيات 1(قسمت چهارم بژو هش ها)

 

پژوهش هاي درس تاريخ ادبيات ايران و جهان

درس اول

*سير تحول خط و زبان فارسي

خط و زبان فارسي به مرور در سير تحول تاريخ ايران زمين تحول يافته است و رو به کمال وپيشرفت رفته است و با گذشت زمان شاعران و نويسندان پيدا شده اند که توانسته که اوج کمال و ترقي از زبان ارزشمند را به ارمغان آورندکه از بين آنان
مي توان سعدي و حافظ را نام برد.

 پژوهش هاي درس تاريخ ادبيات ايران و جهان

درس دوم

* نقش ايرانيان در توسعه ي فرهنگ اسلامي

به طور کلي بايد گفت که ايرانيان در پيشرفت و توسعه فرهنگ اسلامي ايراني تاثير بسيار زيادي داشتند .اين فرهنگ در مناطقي از ايران رشد و رونق بسيار زيادي يافته بود مثلا در شيراز و اصفهان و مناطق زيادي از ايران مانند تبريز و ... .ايرانيان توانسته نقش بسيار مهمي در توسعه فرهنگ اسلامي – ايراني ايفا کنند.

* وزن شعر فارسي

وزن شعر فارسي يکي از غني ترين وزنهاي شعري دنيا مي باشد. ابعاد مختلفي از اوزان شعر فارسي که گوياي غناي بسيار خوب زبان شعري فارسي است که دست شاعران را براي سرودن شعر فارسي بسيار باز گذاشته است و در دوران هاي مختلف سبب رشد و رونق شعر فارسي شده است .

 

 


درس سوم

* تاثير رودکي بر شعر فارسي

رودکي را پدر شعرفارسي ناميده اند به دليل استواري و استحکامي که اشعار اين شاعر بزرگ دارد و توانسته است اسلوب هاي دقيق شعر فارسي را در سروده هاي خود به کار گيرد و سرمشق خوبي براي آيندگان شود.

درس چهارم

پژوهش

جايگاه حماسه ملي در ايران

در ايران زمين همواره سينه ي مردم پر از اسطوره ها و داستانهاي پهلواني پيشنيان و اجدادشان بوده است و در همه سختي ها و مصائب روزگار ياد رشادتها و دلاوري هاي پهلوانان اسطوره اي مونس دل مردم بوده است. در اين ميان نمود عيني اين مطلب را در پيدايش و تکميل شاهنامه هاي ايراني به خصوص شاهنامه فردوسي مي يابيم که منبع اصلي آن محفوظات سينه هاي پرشور مردم براي شاعر کتاب فردوسي بزرگ بوده است .

درس ششم

*اسطوره  و تاريخ ، شباهت ها و تفاوت ها

مبناي پيدايش اسطوره هاي مردم عامي همواره ريشه در تاريخ واقعي مملکت و عقايدشان دارد . شخصيت هاي دلاور و يکه تاز فرهنگ يک ملت به مرور به عنوان الگو اسوه اي براي جوانان و نوجوانان توسط مادر ها و پدر بزرگ ها و مادر بزرگها براي کودکان و نوجوانان سينه به سينه نقل مي شوند و اين خود باعث مي شود که کم کم در دل تاريخ اين شخصيت ها تبديل به اسطوره هاي خواستني و دوست داشتني هر ملت شوند . به طور کلي بايد گفت که شباهت بين اسطوره وتاريخ در سايه هاي تاريک گذشته محو شده است و تفاوت زيادي بين خيال  و واقع به وجود آمده است ولي ريشه و بناي اسطوره را همان تاريخ مي دانند.

 

* حماسه هاي غير ايراني

به طور کلي بايد گفت که با توجه به پژوهش هاي انجام شده در اسطوره ها و حماسه هاي ملل مختلف مانند يونان و اروپا به اين نتيجه مي رسيم که حماسه هاي ايراني از استحکام و گيرايي بسيار بيشتري برخوردارند و پهلوان و حماسه ساز ايراني هرگز مانند يک پهلوان اسطوره اي يونان عمل نمي کند . او خدايي را مي پرستد که يگانه و صادق و راستگو و عالم بر احوال همه است . در حا ليکه خداي نه بلکه خدايان به تعداد زياد در الگوهاي اسطوره اي غير ايراني وجود دارند و دروغ مي گويند و براي نجات خود از مهلکه ها حتي به اعمال پست دست مي زنند مثلا پهلوان دلاور يوناني در لباس يک زن براي نجات خويش پنهان شده و مي گريزد چيزي که در خون پهلوان ايراني نيست. 

درس هفتم

* مقايسه جايگاه شعر فارسي در زمان سامانيان و غزنويان

با انجام يک بررسي سطحي و ساده به اين نتيجه مي رسيم که شعر در زمان سامانيان سادگي و متانت و حجب و حياي خاصي دارد و بيان تمامي مقاصد شعري و القاي همه ي مفاهيم هنري به الفاظ ساده صورت مي گيرد در صورتي که در زمان غزنويان شعر به سوي سنگيني و الفاظ عربي و دشوار پيش مي رود .

درس هشتم

* منشاء‌عرفان وتصوف اسلامي

بايد گفت که عرفان و تصوف اسلامي ريشه در قرآن مجيد و تعاليم بلند اسلام دارد . به مرور زمان مفاهيمي چون ترک دنيا و زهد و پارسايي به ابعاد جديدي روي به سوي مردم کردند و مثلا براي زهد و پارسايي معاني و اشعاري برگرفته از قرآن با تاکيد بر اين واژه ها ايجاد شدند که زندگي به دور از دنيا را تبليغ مي کردند که خود همين امر باعث ايجاد عرفان و تصوف اسلامي در کتاب، نوشته و زندگي برخي افراد و عرفا شد.


درس نهم

* ارزش ادبي تاريخ بيهقي

بايد گفت که تاريخ بيهقي داراي ارزش ادبي بسيار زيادي است زيرا اين کتاب نماينده کاملي از نوشته هاي زمان خود است . نويسنده در اين کتاب سعي کرده است که بلاغت فارسي را کاملا رعايت کند . وظيفه شناسي و زبان آوري و ايمان به کار دست به دست هم داده و اثري را پديدآورده است که بلاغت طبيعي زبان فارسي را درخود منعکس کرده است . همچنين قدرت نويسندگي بيهقي و توانايي او در قلمرو امکان زبان فارسي از يک طرف و امانت داري ودقت در جزئيات و پيوند دادن به حوادث مربوطه باعث شده است .

* ارزش ادبي و سبک سفرنامه ي ناصر خسرو

به دليل اينکه کتاب سفر نامه ناصر خسرو يکي از کتابهايي است که نمود بارز عرفان در آن ديده مي شود و شاعر در آن از لغات واژه هاي متسحکم استفاده کرده است بسيار مهم و جالب توجه مي باشد. عرفان در آغاز عبارت بوداز شيوه هايي از وصل به حقيقت و رسيدن به حق بر اساس رياضت و پارسايي و پاک دامني و دوري از آلايش هاي مادي و پرهيز از دنياداري به گونه اي که شخص عارف بتواند درون خود را براي تابش انوار الهي صافي کند و  بي واسطه به مقام قرب حق نايل آيد.

درس دهم

* جايگاه علمي و ادبي ابوعلي سينا در فرهنگ ايران اسلامي

بايد گفت که ابوعلي سينا يکي از بزرگترين اطباي ايران زمين است . کسي که کتابهاي علم طبابت او تا ساليان درازي منابع آموزشي در دانشگاه هاي معتبر خارجي مانند آکسفورد و کمبريج بوده است . اين دانشمند بزرگ ايراني توانسته است که بسياري از اختراعات علمي را به خود اختصاص دهد . او اولين کسي بود که شوک را به وسيله ماهيان برق دار دريا عملي کرد. به همين دليل اين دانشمند بزرگ و نيز به دليل تاثيرات شگرف در علم وادب جايگاه خاصي دارد .


درس يازدهم

* حبسيه در ادب فارسي

بايد گفت که حبسيه در شعر فارسي جايگاه خاصي دارد؛ زيرا بسياري از شاعران بوده اند که به دليل علايق سياسي و يا نزديکي به دربار شاه مغلوب در زندان هاي محنت به سر مي برده اند ولي به دليل اينکه طبع بلندي داشته ا ند ساکت ننشسته اند و به بيان عقايد و آروزهاي خودبه زبان شعرپرداخته اند و چون اين درد در شعر انان ديده
مي شود اين  اشعار حبسيه نام گرفته اند و جايگاهي شاعران حبسيه سرا مانند مسعود سعد و … در شعر فارسي بسيار در خور توجه است .

درس دوازدهم

* مقايسه ي سبک خراساني وعراقي

سبک خراساني بسيار ساده و روان است و شاعران اين دوره نيز به الگوهايي پرداخته اند که معاني آن دور از ذهن نيست . ولي در سبک عراقي شاعران به معاني سنگين و دور از ذهن روي آورده اند .

درس سيزدهم

* ويژگي هاي کشف الاسرار

کتاب کشف الاسرار يکي از کتابهاي خوب عرفاني ايران است . نثر کتاب استوار و ساده و مشتمل بر فوايد بسيار لغوي و ادبي است . به همين دليل اين کتاب بسيار درخور توجه است و دانشمندان و ادباي ايران به آن توجه مي کنند .


درس چهاردهم

* مقايسه ي سبکي کليله و دمنه با مرزبان نامه

بايد گفت که کليله و دمنه چون از عربي به فارسي ترجمه شده است با اين همه باز هم تعدادي از اين لغات عربي در آن به کار رفته است ولي کتاب مرزبان نامه در عين سادگي و رواني و با نثر ساده واستوار وبدون آرايه فارسي به کار رفته است .

درس پانزدهم

* خيام ، رباعيات او، مترجمان و شارحان رباعيات او

خيام يکي از عارفان زبان فارسي بوده است که شعر را براي ترک دنيا و بيان بي ارزش و مقدار بودن آن به کار برده است و چون مضامين سياسي و برخي مضامين تحريک برانگيز به کار برده است برخي از شارحان ومترجمان اشعار خود را نيز به او اختصاص داده اند و به همين دليل با وجوداينکه واقعا اشعار خودش کم است ولي اشعار منتسب به او زياد است .

درس شانزدهم

* ارزش وجايگاه آثار نظامي گنجوي

نظامي گنجوي از بزرگترين شاعران زبان فارس ياست و او به دليل اينکه در قصيده سرايي شاعر نامداري است و کتابهاي گرانسگي چون خسرو شيرين را به شعر به نگارش آورده است باعث شده است ارزش و جايگاه خوبي به دست آورد و اين کتابها نيز به وسيله آيندگان بسيار مورد تتبع قرار گرفته است .

درس هفدهم

* مولوي و شمس

به طور کلي بايد گفت که مولوي شاعر بزرگ و عارف نام دار ايراني تاثير زيادي از شمس تبريزي در شعر خويش گرفته است و انگيزه بسياري از اشعار او شمس بوده است. جايي که مي گويد يار مرا غار مرا عشق جگر خوار مرا يار تويي غارتويي خواجه نگه دار مرا نيز با بايد کلي اين مضمون وتاثير رابطه اش با شمس در گويش و تراوش شعر نظر دارد .


درس هيجدهم

* ارزش و جايگاه سعدي و آثار وي در ادب فارسي و تحليل آثارش

بزرگترين شاعر زبان فارسي در قرن هفتم هجري قمري شيخ اجل سعدي شيرازي بوده است . اين شاعر بزرگ توانايي شگرفي در نثر و نظم فارسي داشته است و او با توانايي هاي خاصي توانسته است دو کتاب بوستان و گلستان را به نظم و نثر در آورد که ازجايگاه ادبي بسيار مهمي در شعر فارسي برخوردارند .

درس بيست و يکم

* کلاسي سيسم و ويژگي هاي آن

بايد گفت که کلاسيسم  وواقع گرايي از نظر اين مکتب اثر ادبي بايد از لحاظ اخلاقي و تاريخي آن چه را که با عرف و عادت عمومي موافق باشد مطرح کند بنابراين اصل هماهنگي با روحيات مخاطبان هنر در اين مکتب
+ نوشته شده در  سه شنبه هفتم دی 1389ساعت 16:14  توسط الف.م  |