چکاوک

مولانا در مثنوی و دیوان غزلیات خود،مدایحی دل نشین

وشورانگیز در مناقب وفضایل پیشوای متقیان،علی (ع) آورده

است که اگر فارغ از هر نگاه متعصبانه وبه دور از تعلقات فرقه

ای بدان نگریسته شود در زمره ی زبده ترین مدایح قرار می

گیرد.به ویژه حکایت نبرد شیرخدا در جنگ خندق که بی گمان

یکی از شاهکارهایی است که در مدح امیر مومنان سروده

شده است.

مولانا در خانواده ای حنفی مذهب زاده شده واصولا همه ی

اجداد ونیاکانش بر مذهب اهل تسنن بوده اند.بنابراین،پرورش

اونیز در چنان محیطی صورت پذیرفته. علاوه براین،خود وی نیز

فقیه ومفتی حنفیان بوده است.بااین وجود مولانا از تعصبات

مذهبی وفرقه ای به دور بوده وچون طریقت عشق داشته از

جنگ"هفتاد ودو ملت"وستیزه های فرقه ای فارغ بوده است.

ملت عشق از همه دین ها جداست

عاشقان را ملت ومذهب خداست

حتی می بینیم "حسام الدین چلپی"که شافعی مذهب است

به جهت ارادتی که به حضرت مولانا دارد برآن است که از

مذهب خود دست کشد و به کیش مولانا دراید،اما مولانا بدو

سفارش می کند که بر همان مذهب خود بماندولی طریقت

عشق را فراموش نسازدوبه وی چنین  می فرمایید:"نی،نی

صواب آن است که بر مذهب خود باشی وآن را نگهداری. اما  

برطریقه ی ما روی و مردم را ارشادکنی"بنابراین آزادگی وآزاد

اندیشی از ویژگی های او بوده است وهمین خصلت سبب

شده که در محیطی غیر شیعی،بی هیچ تقیه وتقاتی،فضیلت

های امام علی (ع) را با زبانی بسیار هنری آن هم در حد

شاهکاری بی بدیل در بیان آرد.

از قسمت های مهم وجالب نبرد حضرت با عمرو بن عبدود

مکالمه وسوال وجواب هایی است که میان خصم کافر

وحضرت، ترتیب می دهدکه حاوی لطیف ترین نکات عرفانی

واخلاقی است . درحقیقت این خود مولاناست که با امام

شیعیان این سان عاشقانه وارادتمندانه سوال وجواب می کند.

ای علی که جمله عقل ودیده ای

شمه ای بر گو از آنچه دیده ای

ویا این بیت:

چشم تو ادراک غیب آموخته                                   

چشم های حاضران بر دوخته

ونیز می گوید:

جان حلمت جان مارا چاک کرد                        آب علمت خاک ما را پاک کرد

در سراسر ماجرا شاعر، جوان مردی ،کفرستیزی،رشادت

ودین باوری وخدا محوری امیر مومنان را به تصویر می کشد که

بهتر آن است خوانندگان صاحب ذوق با مراجعه به مثنوی از

این چشمه ی فیاض بهره ی وافی را برگیرند.

یکی دیگر از این نمونه ها توجه مولانا به حدیث غدیر است امر

مهمی که بسیاری از همراهان رسول اکرم(ص) دیدند وانکار

کردند ومتعاقب آن با نادیده گرفتنش فاجعه ی عاشورا را پیش

آوردند. در حقیقت می توان ادعا کرد که وقوع عاشورا پیامد

نادیده گرفتن غدیر بود.با آن که این حدیث معروف"من کنت

مولاه فهذا علی مولاه اللهم وال من والاه وعاد من  عاداه" به

طرق مختلف توسط اهل سنت نیز روایت شده اما تفسیر آنان

از "مولا"چیز دیگری است.شیعه آن را "ولایت" و"مولویت" به

معنی پیشوایی و تولیت امور ومنصب امامت تفسیر کرده اند

واهل سنت به دوستی و اعتاق بندگان. مولانا نیز در دفتر

ششم مثنوی طی ابیاتی چند به ذکر این واقعه ی مهم       

می پردازد.

زین  سبب  پیغمبر  با  اجتهاد                                     

نام خود،وآن علی،مولا نهاد

گفت:هرکو رامنم مولا و دوست                                 

ابن عم من، علی مولای اوست

کیست مولا؟آن که  آزادت  کند                                      

بند رقیت ز پایت بر کند

چون به آزادی نبوت هادی است                             

مومنان را زانبیا آزادی است

ای  گروه  مومنان  شادی  کنید                                    

همچو سرو وسوسن،آزادی کنید

اما بدون شک یکی از زیبا ترین نگرش های مولانا به شخصیت

امیر مومنان غزل شورانگیز وی در منقبت ان حضرت است.

تا صورت وپیوند جهان بود علی بود                                 

تا نقش زمین بود وزمان بود علی بود

مسجود ملایک که شد آدم به علی شد                         

آدم چو یکی قبله و معبود علی بود

موسی   وعصا  وید  بیضا   و نبوت                                

در مصر به فرعون که بنمود علی بود

  عیسی به وجود آمد وفی الحال سخن گفت                     

آن نطق وفصاحت که بدو بود علی بود

جبریل   که   آمد   ز بر  خالق   یکتا                                

در پیش محمد شد ومقصود علی بود....

در انتها وبا آرزوی توفیق زیارت بارگاه ملکوتی آن امام همام

برای همه ی خوانندگان ارجمند دوبیتی که بر بالای درب

ورودی حرم مطهر ان اسوه ی وارستگی نقش بسته تقدیم

همه ی صاحبدلان می شود.

علی حبه جنه    قسیم النار والجنه

امیرالمومنین حق  امام الانس والجنه